Betanzos

Esta vila, situada a 23 quilómetros da Coruña, é unha soberbia mostra de arquitectura medieval, con súas casas blasonadas e o seu barrio mariñeiro que dótana de soberbia beleza. Hoxe Betanzos non ten mar, pero antano tivo un florecente porto.

De antigos castros xurdiu a romana Brigantium Flavium, e dela a actual Betanzos. O rei Alfonso IX concedeulle o mesmo foro que á Coruña, comezando así unha novo e próspera etapa. Sen embargo os protagonistas da súa historia medieval foron a poderosa familia dos Andrade e outros fidalgos que xustifican o topónimo betanceiro dos Cabaleiros.

Nobreza e burguesía atraeron aos franciscanos, cuxa igrexa, co sepulcro de Fernán Pérez de Andrade "Ou Bó", constitúe unha obra cume da arte galego de para 1400.
Moi perto erguéronse os templos de Santa María de Azogue, con sorprendentes relevos flamencos no seu retablo, e Santiago que unidos ao peculiar trazado das rúas, restos das murallas e das súas portas conforman un suxestivo e fermoso conxunto urbano. En séculos posteriores erguéronse outros edificios de interese, entre eles o destinado para Arquivo do Reino, que non chegou a instalarse nel.

Salientan: A Casa Consistorial, o Convento de Santo Domingo, o Edificio do Arquivo, a Igrexa de Santiago, a de Santa María de Azogue e a de San Francisco, onde se atopa o mellor monumento funerario de Galiza, o sepulcro de Fernán Pérez de Andrade; o seu museo de As Mariñas, o famoso xardín O Pasatempo, así como a súa animada zona de viños.

As festas que cada ano se celebran en honor de San Roque teñen especial fama tanto polo famoso globo de papel que nelas elévase, como pola romería fluvial de Os Caneiros, única no seu xénero.